Sundag var eg i debatt med Bjørgulv Braanen og Mina Adampour på RU sin feminismefestival. Der var problemstillinga har venstresida svikta innvandrarjentene, med utgangspunkt i diskusjonen om 21-års aldersgrense for gifta seg med nokon som ikkje bur i Noreg, og busetta seg saman her. Eg synst både Mina og Bjørgulv hadde gode poeng, spesielt i forhold til at det er viktig at venstresida har ein god politikk på innvandring og integrering. Det er bra at til dømes debatten blir tatt i Klassekampen når det skjer på dei riktige premissa, altså ikkje å kjempa om å vera mest mogleg rasistisk. Men eg meiner at venstresida faktisk har god politikk på desse områda (sjølv om me alltid kan bli betre), og at forslaga frå AID i forhold til tiltak i utlendingslova mot tvangsekteskap ikkje er gode.
Det er fleire viktige problemstillingar her, som eg tenkte eg skulle prøva å skilja frå kvarandre:
1 Er integrering og assimilering det same?
Eg meiner god integrering er at ein kan språket og får jobb, altså at ein kan ta del i samfunnet. Integrering for meg går ikkje så mykje på om ein har norske venner eller ikkje, eller om ein følgjer alle norske skikkar. Eg synst AID rotar det saman. Dei seier at ”integreringsprosessen er gjensidig og at den derfor berører både enkeltindividet og befolkninga for øvrig”. Til forskjell frå departementet så trur eg ikkje at negative incentiv fungerer integrerande, og eg synst også at mykje av argumentasjonen deira i forhold til kva integrering er, heller går på assimilering. I tillegg så synst eg at det er makabert å blanda saman integeringstiltak med tiltak i lovgjevinga mot tvangsekteskap, som faktisk er ei alvorleg sak.
2 Er tvangsekteskap og arrangert ekteskap det same?
Arrangert ekteskap er ein tradisjon mange stader, der familien er sett på som viktigare enn hos oss. Sjølv ville eg ikkje inngått eit arrangert ekteskap, eg ville ikkje inngått eit ekteskap i det heile. Men sidan eg heller ikkje forbyr ekteskap i kyrkja heller, så synst eg folk skal få lov til å ha arrangerte ekteskap også, i fred for myndigheitene. Eg kritiserer gjerne familien si rolle, både i min eigen kultur og i andre sin. Men eg synst ikkje det skal inn i tiltak mot tvangsekteskap, og i alle fall ikkje inn i utlendingslova.
3 Er det ikkje sett i verk tiltak mot tvangsekteskap som virker?
Det er sett i gang ein del gode tiltak mot tvangsekteskap. Ein del av dei har ei positive innretting, og handlar om dialog, om å læra ungdom om reglar og rettar. Det finst også ein del tiltak allereie i utlendingslova, eg er ikkje glad for alle saman. Dei fleste tiltaka er ganske nye, og det finst lite dokumentasjon på kor mange ungdommar som er utsette for tvangsekteskap. Ein del tiltak er heller ikkje sett ut i live enno, så det mest fornuftige viss ein ynskjer å bekjempa tvangsekteskap er å først sjekka om dei andre tiltaka virkar.
4 Kva tiltak bør venstresida jobba for?
Tvangsekteskap er endå eit eksempel på eit område der kroppane til unge jenter blir ei slagmark mellom ulike grupper som ynskjer kontroll. I dette tilfellet er det norske myndigheiter sitt ynskje om kontroll over heile gruppa som gjer at dei brukar innvandrarjenter. Det er også ein kamp om kontroll frå dei familiane som tvinger ungane sine til ekteskap med nokon dei ikkje vil gifta seg med
Det viktigaste for å hindra tvangsekteskap er integrering (altså ikkje assimilering). Integrering handlar først og fremst om fridom og makt, ikkje om ein følgjer norske skikkar. Innvandrarar og flyktningar må kunna norsk, kunna forsørgja seg sjølv, og vita om rettane dei har i samfunnet. Generelle tiltak som fungerer integrerande er å ha ein arbeids- og bustadmarknad som er open for innvandrarar og flyktningar. Eit anna godt tiltak er gratis barnehage for ungar med minoritetsbakgrunn.
5 Problema med forslaga frå AID
Det får eg berre gått kort inn på. Hovudproblemet er at det er ei mistenkeleggjering og vanskeleggjering for alle som ikkje gifter seg med blendakvite nordmenn. Eit anna problem er at AID ikkje kan dokumentera at forslaga rammar målgruppa, eller kor stor målgruppa er.
AID har foreslått 1: 21-årsgrense for å gifta seg med nokon som ikkje bur i Noreg, og deretter busetta seg her, og 2: tre ulike forslag på ekstratiltak i forhold til butid i Noreg og tilknytning til landet for å hindra at ungdommar blir tvangsgifta i heimlandet og deretter haldt tilbake til dei oppfyller krava. 1 Problemet eg har med 21-årsgrense er at dei ikkje klarer å dokumentera at det hjelper nokon, samtidig som det kjem til å ramma folk som ikkje blir tvangsgifta. 2 Problema med ekstratiltaka, som skal gjelda fram til ein er 26, 27, eller 28 år, er at dei rammer veldig mange folk, og at dei blandar saman tiltak mot tvangsekteskap, og tiltak som hjelper (AID sitt sin på) integrering. Det mildaste av ekstratiltaket er at ”herbuande” må ha budd i Noreg dei 3 siste åra, det nest verste ekstratiltaket er at ein må ha studert eller jobba samanhengande i Noreg dei 3 siste åra, og der verste er at ein skal måla tilknyting til Noreg opp mot tilknyting til eit anna land. Ein kan opna for unntak viss ein har hatt høgverdige grunnar til å vera i utlandet, som høgare studie, eller jobb i norsk selskap. Men for dei som er i midten av tjueåra og har funne ein ektefelle på jorda-rundt-reise eller når ein budde i heimlandet til familien og jobba i sjappa til onkelen sin får ikkje henta ektefellen. Det er altså også ei klassediskriminering i dette forslaget.
(Og ja, eg skal både prøva å gjera dette til ein kronikk, og skriva utkast til høyringsbrev til AID saman med Magnhild N. Men kjekt å ha ein blogg å kasta tankane ut på sånn i starten)
